Aanleiding voor het ontwerp van de Artephonos was mijn eerste luistersessie met de onovertroffen Cayin 9088D full triode balans monoblokken. Graag zou ik al mijn klanten willen verwennen met deze geluidskwaliteit, ware het niet dat waarschijnlijk maar weinigen zo een bedrag op tafel kunnen leggen. Wat direct opvalt wanneer je naar de 9088D luistert is de combinatie van gloedvolle timbres in het zeer belangrijke middengebied in combinatie met een rijke detaillering in midden en hoog zonder enige scherpte. In de lagere octaven valt de autoriteit en zuiverheid van de weergave op. Daarnaast heerst er in je kamer een weldadige rust en hoor je de zaal ademen. De afgebeelde ruimte is groot en tegelijk is de plaatsing nauwkeurig.
Zo werd het voor mij een uitdaging een eigen versterker te ontwikkelen met een tenminste vergelijkbare klank maar tegen een aanmerkelijk lagere prijs. En ik denk dat dit inmiddels gelukt is. Vrienden en enkele zeer kritische klanten hebben mijn prototype al zeer veel lof toegezwaaid en hun bestelling geplaatst.
De uitgangspunten bij het ontwerp van de Artephonos
Hoe bereik je als ontwerper een bepaalde klankkwaliteit? Mijn antwoord is eenvoudig: ga voor maximale neutraliteit! Streef naar een zo nauwkeurig mogelijke versterking die geheel niets toevoegt of weglaat. Zorg ook dat je de bron niet belast en dat de aangesloten luidsprekers geen invloed hebben op de eigenschappen van de versterker. Vertaald in technische begrippen:
- een intrinsiek lage uitgangsimpedantie;
- weinig tegenkoppeling en geen fasecorrecties;
- versterkertrappen ontwerpen die intrinsiek een lineair gedrag hebben over een overbemeten frequentiebereik;
- in de hele versterker enkel triodes toepassen;
- voedingen die de weergave op geen enkele wijze beïnvloeden;
- geen elco's in signaalwegen (voedingen dus inbegrepen!);
- componenten toepassen die de muziek geheel niet ver-/kleuren;
- geen halfgeleiders in de signaalwegen;
- een volledig symmetrische versterking van de muziek, dus een goede push-pull eindtrap met goede transformator toepassen;
- het nagenoeg volle uitgangsvermogen moet beschikbaar zijn voor luidsprekers met een impedantie van 3 tot 8 ohm (er gaat tevens nooit signaal verloren via een niet gebruikte uitgang, heel belangrijk!);
- dual mono opbouw;
- een zorgvuldige layout zodat de signaalwegen zo kort mogelijk zijn en via éénduidige paden lopen;
- geen printplaten in het signaalcircuit.
De implementatie
In de Artephonos is op componenten is zeker niet bezuinigd: MKP condensatoren van de beste audiofiele kwaliteit, massief koperen bedrading, signaalgedeelte geheel hard wired, NOS eindbuizen, EH signaalbuizen, forse Van der Veen ringkern uitgangstrafo's, metaalfilm weerstanden, teflon geïsoleerde connectoren, een overbemeten ringkern voedingstrafo met een meegewikkeld statisch scherm om vervuiling vanuit de netspanning uit te sluiten, plus een zwaar chassis van verzinkt staal.
Hoe kan zo een versterker dan toch zo betaalbaar zijn? Dat komt op de eerste plaats door het gekozen concept en de toegepaste buistypen. Verder:
- geen voedingsspanningen hoger dan 300V nodig;
- een uitgekiend en niet super luxe kastontwerp
- eigen productie en directe verkoop, dus geen tussenhandelaren.
Waarom klinkt juist de Artephonos zo uitnemend? Kort samengevat (zie ook mijn HEA artikelenreeks over buizen):
- basis zijn de gebruikte schakelingen: de gehele versterker is uitgevoerd met zogenaamde long-tailed pair versterkertrappen die over een zeer groot uitsturingsgebied geen vervorming vertonen (waardoor de tegenkoppeling laag kan blijven hetgeen de dynamiek en transparantie ten goede komt);
- voor de instelling van de eindtrap is een unieke schakeling ontwikkeld die een perfecte matching van de eindbuizen borgt en tevens een gelijkstroom component door de uitgangstrafo onder alle omstandigheden uitsluit (waardoor de laagweergave perfect is);
- de eindtrap staat natuurlijk in de fixed-bias mode, de enig juiste keuze voor maximale kwaliteitsweergave;
- het frequentiebereik is ook zonder tegenkoppeling al uitzonderlijk hoog (lager dan 20 Hz en hoger dan 40 kHz bij vol vermogen). Dit maakt het gebruik van fasecompensatienetwerken met condensatoren overbodig en dat is puur muzikale winst. Ook maakt dit de versterker onvoorwaardelijk stabiel bij capacitieve belastingen als Electrostaten;
- de speciale eindtrap met meerdere trioden zorgt voor een intrinsiek lage uitgangsimpedantie zodat de dempingsfactor zelfs bij lage tegenkoppeling al voldoende is.
Complicerende factor bij buizenversterkers met een lage tegenkoppeling is het risico op brom en ruis uit de luidspreker. De Artephonos moet natuurlijk zonder probleem aan te sluiten zijn op de mooie hoog rendement hoorn luidsprekers van onder andere HORNmanufaktur (minimaal 96 db rendement). Door een uitgekiende bedrading, inwendige afscherming, ringkerntrafo's en de juiste buistypen zijn brom en ruis niet waarneembaar.
Uitvoering
Omdat het oog ook wat wil zijn de buizen zo geplaatst dat het fraaie schijnsel van de gloeidraden goed aanschouwbaar is. Alleen om deze reden zijn indicatielampjes weggelaten...
Uw Artephonos heeft standaard twee paar degelijke en forse luidsprekeraansluitingen om biwiring ook met forse kabels eenvoudig en betrouwbaar uit te kunnen voeren.
De houten zijpanelen zijn leverbaar in diverse houtsoorten, licht gebeitst beuken is standaard.
Uniek is de optie uw eigen naam of andere tekst in het front te laten graveren!
Een afneembare beschermkap voor de buizen kan als optie worden geleverd.
Iedere versterker wordt speciaal voor u op bestelling gemaakt. U kunt dus ook andere specifieke wensen kenbaar maken!
Nadeeltje is een wachttijd en de verplichting een aanbetaling van 20% te doen (net als bij de betere meubels...).
Garantie
U krijgt 3 jaar geen gezeur garantie op het apparaat. Op de buizen krijgt u 2 jaar garantie op defect raken, dus niet op slijtage!
Omdat professionele NOS eindbuizen worden toegepast bedraagt de verwachte levensduur meer dan 5000 uur. Uw Artephonos is dan niet defect, maar het maximum uitgangsvermogen loopt dan terug.
Controle en afregeling zijn altijd gratis!
Alle onderdelen inclusief de buizen zijn gegarandeerd minimaal 15 jaar verkrijgbaar.
Algemene specificaties De uitgangen zijn universeel bruikbaar voor luidsprekers met een nominale impedantie van 3 tot 8 ohm. Dit is mogelijk door het gebruik van triodes in de eindtrap. Groot voordeel is tevens dat er niets verloren gaat in niet gebruikte aftakkingen van de uitgangstransformator!
Het uitgangsvermogen is bij 4 ohm minimaal 45 watt per kanaal.
De ingangsgevoeligheid is ca. 600 mV.
Tegenkoppeling: 5 dB. Op bestelling is ook een andere factor mogelijk, zelfs als optie omschakelbaar met een twee standen schakelaar (via relais gestuurd).
Netspanning: 230Vac, 50Hz, max. 440VA. Andere uitvoeringen op bestelling.
Modellen en prijzen
- Artephonos Ensemble geïntegreerde stereoversterker
Als eerste in de reeks is deze geïntegreerde versie beschikbaar. Hij levert minimaal 2 x 45 watt in 4 ohm, heeft 4 lijningangen, 1 Home Theater direct input of extra lijningang naar keuze, een tape rec output of subwoofer uitgang naar keuze. De ingangen worden via hoogwaardige signaalrelais geschakeld. Verder is deze versterker standaard voorzien van zwaar metalen afstandbediening voor het volume en, omschakelbaar ook voor de ingangskeuze.
Prijs: € 4795,-
Afmetingen bxhxd: ca. 435x210x435 mm, excl. buizenbeschermkap.
Gewicht: ca. 20 kg.
Opties: uw eigen naam in het front; een buizen beschermkap; omschakelbare feedback factor.
- Artephonos Ensemble Phono geïntegreerde stereoversterker met buizen phono MM ingang.
Dit is een Ensemble waar een lijningang vervangen is door een Phono MM input. Natuurlijk verzorgen prachtige triodes de versterking exact volgens de RIAA karakteristiek. De gevoeligheid wordt desgewenst op uw specificatie getuned.
Ingangsgevoeligheid MM: 5 mV.
Prijs: € 4995,-
Afmetingen bxhxd: ca. 435x210x435 mm, excl. buizenbeschermkap.
Gewicht: ca. 20 kg
Opties: uw eigen naam in het front; een buizen beschermkap; omschakelbare feedback factor.
- Artephonos Energa stereo eindversterker Feitelijk dezelfde versterker als de Ensemble, maar uitgevoerd als stereo vermogensversterker, dus met 1 stel inputs en heeft enkel één vaste input.
Prijs: € 4695,-
Afmetingen bxhxd: ca. 435x210x435 mm, excl. buizenbeschermkap.
Gewicht: ca. 20 kg
Opties: uw eigen naam in het front; een buizen beschermkap; omschakelbare feedback factor.
- Artephonos Energa Mono monoblokken
De techniek is dezelfde als van de Ensemble, maar dan heeft natuurlijk ieder monoblok zijn eigen voedingstransformator.
Deze uitvoering wordt binnenkort ontwikkeld.
- Artephonos Control lijnversterker
Een ingebouwde triode phono MM trap en een buizen DAC zijn optioneel.
Deze uitvoering wordt binnenkort ontwikkeld.
- Artephonos Phono voorversterker
Deze uitvoering wordt binnenkort ontwikkeld.