Die is`t Audio

Audioapparatuur functioneert als middel om grenzen van tijd en ruimte te doorbreken. Deze grenzen belemmeren ons meestal om op plaatsen aanwezig te zijn waar de muziek wordt gemaakt. Mensen hebben vaak geen mogelijkheden om daar aanwezig te zijn. Een concertzaal kan ver weg zijn en heeft een beperkte grootte; bovendien is de gebeurtenis van een concert altijd eenmalig. Audioapparatuur is een belangrijk instrument om met deze 'schaarste' om te gaan.

Audio apparatuur reproduceert meestal muziek. Dit houdt twee elementen in. Ten eerste gaat het om de reproductie van melodieën, ritmes, klankkleuren enzovoorts. Ten tweede gaat het om de reproductie van informatie die de kwaliteit van de klank van instrumenten, stemmen, de klankkleuren enz., maar ook het realiteitsgehalte van de muzikale gebeurtenis bepaalt, zoals de kenmerken van de ruimte waarin de muziek is opgenomen.

Het eerste element wordt gerealiseerd door ieder audioproduct, anders zou het geen audioproduct zijn. Op het strand kan men naar muziek luisteren door middel van bijvoorbeeld een 'soundmachine'. Veel mensen zijn tevreden met dit soort van apparaten: de basisstructuren van de muziek wordt gereproduceerd. Muziek functioneert dan bijvoorbeeld op de achtergrond, als een soort 'behang'. Zelden bestaat dan oog voor de kwaliteit van de klank zelf en de unieke gebeurtenis van het maken van muziek.

Geheel verschillend is de situatie wanneer het je ook gaat om de kwaliteit van de klank, het karakter van de instrumenten, de wijze waarop hierop gespeeld wordt, de menselijke stemmen en de ruimte waarin wordt gemusiceerd. Bij een zgn. 'soundmachine' is veel inspanning nodig om je eigen situatie te vergeten en jezelf aanwezig te wanen bij het musiceren. Dan raak je snel luistermoe. Je hoort dan niet die kenmerken van de muziekgebeurtenis die het mogelijk maken dat je die gebeurtenis als een werkelijke gebeurtenis ervaart. Bovendien kun je niet genieten van de kwaliteit van de instrumenten, de stemmen enz. Goede audioapparatur stelt je daartoe wel in staat (wat wij zien als belangrijkste kenmerk van zgn. High-End audio apparatuur). Dit is het tweede element.

Helaas stelt het realiseren van dit tweede element veel hogere eisen aan de kwaliteit van apparatuur. Als gevolg hiervan is goede (zgn. High-End) audioapparatuur meestal veel duurder.

High-End audio apparatuur kan daarom gedefinieerd worden als het soort apparatuur waarin dit tweede element maximaal is gerealiseerd, gegeven een bepaald budget. Dit betekent onder andere dat constructie, onderdelen en ontwerp geheel in dienst staan in het reproduceren van die kenmerken van muziek die haar als 'werkelijk' en mooi doen ervaren. Er kan gunstig geprijsde High-End apparatuur bestaan, maar daar zitten dan meestal weinig 'toeters en bellen' aan.

Vanuit dit gezichtspunt kan gezegd worden dat de kwaliteit van (High-End) audio apparatuur bepaald wordt doort: 1) het ervaren gemak zich te verbeelden daadwerkelijk aanwezig te zijn bij een oorspronkelijke muziekgebeurtenis; 2) de door de reproductie opgeroepen fascinatie die men ervaart wanneer met luistert naar werkelijke musici, hun instrumenten of stem, en de concrete omstandigheden zoals de akoestiek. Kenmerken als 'attack', posities van musici, de rust die de muziek omgeeft, en instrument-, stem- (b.v. het ademen) en omgevingsgeluiden zijn hiervoor wezenlijk.

Er bestaat een groot verschil in kwaliteit en prijzen. Algemeen geldt dat er een correlatie moet bestaan tussen de prijs en de kwaliteit van (High-End) audioapparatuur. Een kritische benadering blijft evenwel altijd noodzakelijk. In de praktijk is die correlatie soms ver te zoeken.

De kwaliteit van audioapparatuur is afhankelijk van veel factoren. Ieder apparaat bestaat uit een mix van elementen, die het uiteindelijke eindresultaat bepaalt. Er bestaat geen beste versterker, loopwerk, luidspreker enz. Sommige elementen gaan ten koste van andere; het is het 'compromis' (ontwerp) dat beslissend is voor de uiteindelijke kwaliteit, gegeven de beschikbaarheid van goede onderdelen en een goede productiewijze.

Innovatie van audio-apparatuur houdt meestal in: een verandering van het ontwerp en gebruik van nieuw ontwikkelde onderdelen. Het resultaat van zo'n innovatie hoeft echter niet beter te klinken. Betere resultaten bij het meten op de testbank zijn geen garantie voor een betere klank. Kennelijk is het in de audio-industrie nog steeds niet gelukt om die kenmerken (specificaties) te vinden die uiteindelijk bepalend zijn voor de kwaliteit van de klank. Experimenten en luisteren zijn bij innovatie even belangrijk zo niet belangrijker als/dan het verrichten van allerlei berekeningen met behulp van een computer.

Gebruikte apparatuur kan daarom even goed klinken als nieuwe apparatuur, en zelfs beter. Nieuw is dus geen garantie voor beter, in tegenstelling tot wat veel promotiecampagnes van nieuwe producten suggereren. Nieuwe apparatuur kan natuurlijk ook goed zijn; zinvolle innovatie heeft dan onder andere betrekking op het realiseren van een betere klankkwaliteit tegen een lagere prijs of het verhogen van de duurzaamheid (stabiliteit) van apparatuur.

In verband met het vorige punt tenslotte nog een opmerking. Goede audioapparatuur klinkt niet alleen goed, maar is ook goed geproduceerd. Die apparatuur is niet ontworpen om na een paar jaar weggegooid te worden. De productiewijze moet gekenmerkt zijn door zorg en respect voor het materiaal. Houdbaarheid en stabiliteit staan dan hoog in het vaandel. Iets analoogs geldt voor echte audioliefhebbers. Zij gaan zorgvuldig om met apparatuur: eveneens een uitdrukking van respect voor materiaal.

Producten:o.a. Jean Marie Reynaud,   Siemel,   Atoll Electronique,   Kora,   Amplifon Audio,  TEAC, Canton, Bryston.

Die Is`t HiFi & High End Audio,

Ondiep Zuidzijde 6
3551 BW Utrecht.
Tel: +31(0)302239575
Fax: +31(0)653525734
E-mail